ข่าวเด่น

รศ.ดร.มัลลิกา : 15 ปี กับการพัฒนางานวิจัยด้านนิเวศวิทยาของประเทศไทย

รองศาสตราจารย์ ดร. มัลลิกา เจริญสุธาสินี อาจารย์ประจำสำนักวิชาวิทยาศาสตร์ และศูนย์ความรู้เฉพาะด้านนิเวศวิทยาพยากรณ์และการจัดการ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ นักวิจัยที่มีความมุ่งมั่นตั้งใจในการพัฒนางานวิจัยทางด้านนิเวศวิทยาของประเทศไทยตลอด 15 ปี ของการทำงาน ด้วยรางวัลที่ยืนยันความสามารถและความมุ่งมั่นของเธอถึง 3 รางวัล กับอีก 1 รางวัล อันทรงคุณค่าในฐานะครูดีเด่นด้านการวิจัย เข้ารับพระราชทานโล่ประกาศเกียรติคุณจากสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี

รองศาสตราจารย์ ดร.มัลลิกา เป็นคนจังหวัดตรัง จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้นจากโรงเรียนสภาราชินี จังหวัดตรัง และได้รับทุนโครงการพัฒนาและส่งเสริมผู้มีความสามารถพิเศษทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (โครงการ พสวท.) ต่อเนื่องจบจากการศึกษาระดับปริญญาเอก โดยศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายที่โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย จังหวัดสงขลา และด้วยความสนใจทางด้านวิทยาศาสตร์ โดยเฉพาะสาขาชีววิทยา จึงได้เข้าศึกษาในคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ได้รับเกียรตินิยมอันดับหนึ่ง จากนั้นได้ไปศึกษาต่อระดับปริญญาโท และปริญญาเอกที่ University of California Santa Barbara ประเทศสหรัฐอเมริกา ทางด้าน Ecology, Evolution and Marine Biology และได้รับทุนวิจัยองค์ความรู้ใหม่ในการสร้างนักวิจัยระดับปริญญาเอก จากสำนักงานกองทุนสนับสนุนงานวิจัย (สกว.)

หลังจากที่จบการศึกษาระดับปริญญาเอกในปี 2541 รองศาสตราจารย์ ดร.มัลลิกา ได้มาปฏิบัติงานในตำแหน่งอาจารย์ประจำสำนักวิชาวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ รับหน้าที่สอนรายวิชาต่างๆ ด้านชีววิทยาในระดับปริญญาตรีและบัณฑิตศึกษา และที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์นักศึกษาระดับปริญญาโทและปริญญาเอก และพัฒนาหลักสูตรวิทยาศาสตร์เชิงคำนวณให้เป็นหลักสูตรนานาชาติ ที่สำคัญเธอได้บูรณาการการเรียนการสอน การวิจัยและบริการวิชาการเข้าด้วยกัน

ด้วยความที่เป็นผู้สนใจด้านพฤติกรรมของสัตว์ นิเวศวิทยาและระบาดวิทยา จึงได้ทำงานวิจัย เรื่อง “ปลากัดป่า” ซึ่งมีแหล่งที่อยู่อาศัยอยู่ตามท้องนา โดยศึกษาผลของขนาดตัวและขนาดหวอดต่อพฤติกรรมการเลือกคู่ของเพศเมีย การแข่งขันระหว่างเพศผู้ ตลอดจนพฤติกรรมการป้องกันอาณาเขตในช่วงเวลาการสืบพันธุ์ของเพศผู้ ผลจากงานวิจัยของอาจารย์เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาสายพันธุ์ปลากัดป่าเป็นอย่างมาก รวมทั้งศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับปลากริมในธรรมชาติ ซึ่งเป็นปลาที่พบบริเวณเดียวกับปลากัดป่าอีกด้วย

นอกจากนี้ รองศาสตราจารย์ ดร.มัลลิกา ได้ขยายขอบเขตการวิจัยไปศึกษาเกี่ยวกับ “ปูก้ามดาบ” ในพื้นที่ป่าโกงกาง ซึ่งมีความสำคัญในระบบนิเวศ ช่วยให้ดินอุดมสมบูรณ์ โดยศึกษาการป้องกันอาณาเขต พฤติกรรมการเลือกคู่ ลักษณะสัณฐานวิทยา ความหนาแน่นของประชากรและอัตราส่วนทางเพศของปูก้ามดาบในภาคใต้

จากผลงานวิจัยทั้งสองเรื่องดังกล่าวได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารระดับนานาชาติและระดับชาติ ทำให้ รองศาสตราจารย์ ดร.มัลลิกา ได้รับรางวัลนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ ประจำปี 2547 จากมูลนิธิส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในพระบรมราชูปถัมถ์ และรางวัลทุนวิจัยลอรีอัล ประเทศไทย “เพื่อสตรีรุ่นใหม่ ประจำปี 2547”

แม้ว่า จะได้รับรางวัลในฐานะนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่ แต่ รองศาสตราจารย์ ดร.มัลลิกา ยังคงทำวิจัยอย่างต่อเนื่อง โดยศึกษาเรื่อง ความหลากหลายของปลาน้ำตกในเขตอุทยานแห่งชาติเขาหลวง จังหวัดนครศรีธรรมราช และการใช้ morphometric analysis ในการจำแนกประชากรปลาพลวงในเขตอุทยานแห่งชาติเขานัน จังหวัดนครศรีธรรมราช เพื่ออนุรักษ์สายพันธุ์ปลาพลวงและการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม รวมทั้งศึกษาเกี่ยวกับระบาดวิทยา ถึงผลของภูมิอากาศ วัฒนธรรมทางสังคม ศาสนา และตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ต่อการระบาดของโรคไข้เลือดออกในจังหวัดนครศรีธรรมราช ทำให้ในปีต่อมาได้รับรางวัลนักวิทยาศาสตร์รุ่นเยาว์ของสภาวิทยาศาสตร์แห่งโลกที่สาม ประจำปี 2548 “2005 TWAS Prize for Young Scientists in Thailand” สาขาชีววิทยา เป็นคนที่ 9 ของประเทศไทย และเป็นคนที่ 3 ของสาขาชีววิทยาที่ได้รับรางวัลนี้

เนื่องจากภาวะโลกร้อนมีผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงทางนิเวศวิทยาและความหลากหลายทางชีวภาพ รองศาสตราจารย์ ดร.มัลลิกา จึงมีความสนใจทำวิจัยทางด้านนี้โดยเป็นผู้ประสานงานชุดโครงการป่าเมฆ-เขานัน จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยการสนับสนุนจากโครงการพัฒนาองค์ความรู้และศึกษานโยบายการจัดการทรัพยากรชีวภาพในประเทศไทย (โครงการ BRT) และโครงการวิจัยที่ทำร่วมกับเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติเขานัน

นอกจากนี้ ในด้านการบริการวิชาการแก่สังคม รองศาสตราจารย์ ดร.มัลลิกา ได้ริเริ่ม “โครงการเด็กหมวกเขียว” ที่อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยการสนับสนุนของโครงการ BRT และกลุ่มปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย โครงการนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะพัฒนาศักยภาพของนักเรียนในโรงเรียน ให้เรียนรู้ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ คิดเป็นทำเป็น ใช้อุปกรณ์ทางวิทยาศาสตร์เป็น เน้นการศึกษาทรัพยากรในท้องถิ่นเพื่อพัฒนาท้องถิ่นของตน โดยทำวิจัยร่วมกันระหว่าง ครู นักเรียนและนักวิทยาศาสตร์ ที่บูรณาการความรู้ทางด้านชีววิทยาพื้นฐานกับภูมิปัญญาท้องถิ่น ผลที่ได้คือชุมชนท้องถิ่นเรียนรู้การอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ทรัพยากรชีวภาพอย่างชาญฉลาดและยั่งยืน ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนาประเทศ

ตลอด 15 ปีของการปฏิบัติงาน รองศาสตราจารย์ ดร.มัลลิกา เจริญสุธาสินี ได้ตีพิมพ์บทความวิจัยในวารสารระดับชาติและนานาชาติกว่า 86 เรื่อง ได้เสนอผลงานวิจัยในที่ประชุมวิชาการกว่า 155 เรื่อง ได้แต่งตำรา หนังสือ และบทความวิชาการอีกจำนวนมาก ทำให้เธอได้รับรางวัลครูดีเด่นด้านการวิจัย ประจำปี 2550 ของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ เข้ารับพระราชทานโล่ประกาศเกียรติคุณจากสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

ปัจจุบัน รองศาสตราจารย์ ดร. มัลลิกา เจริญสุธาสินี ได้ทำงานวิจัยร่วมกับรองศาสตราจารย์ ดร. กฤษณะเดช เจริญสุธาสินี โดยเน้นการนำเซนเซอร์ต่างๆ มาใช้ติดตามการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ ตั้งแต่ป่าเมฆ ป่าประ ไปจนถึงแนวปะการัง ค่าต่างๆ ที่เซนเซอร์วัดได้มีการแสดงผลแบบ realtime online เป็นการบูรณาการนำความรู้ทางด้านเทคโนโลยีเซนเซอร์มาใช้ในทางด้านการวิจัยนิเวศวิทยา

นับได้ว่า รองศาสตราจารย์ ดร. มัลลิกา เจริญสุธาสินี เป็นอาจารย์และนักวิจัยหญิงที่มีความมุ่งมั่นพัฒนางานวิจัยด้านนิเวศวิทยาของประเทศไทยอย่างต่อเนื่องตลอด 15 ปี ของการทำงาน

ประวัติและผลงาน


สมพร อิสรไกรศีล เรียบเรียง


TOP