General News

          เมื่อวันที่ 12 กันยายน 2568  ผศ.ดร.มาริสา ภูมิภาค ณ หนองคาย ผู้อำนวยการศูนย์ส่งเสริมวัฒนธรรมและการกีฬา และฝ่ายทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรม เข้ารับโล่เชิดชูเกียรติบุคคลหน่วยงานที่ทำคุณประโยชน์เกี่ยวกับการส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม สาขาศิลปะการแสดง (โนรา)  ประจำปี พ.ศ. ๒๕๖๘ จากกระทรวงวัฒนธรรม โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม ณ ศูนย์การค้า พาราไดซ์ พาร์ค ศรีนครินทร์

          ศูนย์ส่งเสริมวัฒนธรรมและการกีฬา ดำเนินงานเพื่อยกระดับงานด้านการอนุรักษ์และเผยแพร่องค์ความรู้โนราในระดับชาติ  และนานาชาติภายใต้กลยุทธ์หลัก (Key strategies) ที่มุ่งเน้นให้เยาวชนเกิดการรับรู้ (Perception)  ความตระหนักรู้ (Raising awareness) ศิลปะการแสดงโนราส่งเสริมให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ รวมถึงสร้างความร่วมมือและเครือข่ายที่เข้มแข็ง โดยการส่งเสริมทักษะการแสดงโนรา จะนำไปสู่กระบวนการในการเผยแพร่และอนุรักษ์ศิลปะและวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน รวมถึงการปรับเปลี่ยนแนวทางการส่งเสริมศิลปะและวัฒนธรรมให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของสังคมในยุคดิจิทัล โดยมีการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง 10 ปี มีการดำเนินงานในด้านต่าง ๆ ดังนี้

    ด้านการอนุรักษ์

การอนุรักษ์ศิลปะการแสดงโนราเป็นกลยุทธ์สำคัญที่มุ่งเน้นให้โนรายังคงรักษาเอกลักษณ์ดั้งเดิมและสามารถดำรงอยู่ได้ในยุคสังคมปัจจุบัน ศูนย์ส่งเสริมวัฒนธรรมและการกีฬาได้ดำเนินงานอนุรักษ์ผ่านการจัดตั้งศูนย์ฝึกโนราเยาวชน ซึ่งเป็นพื้นที่สำหรับการเรียนรู้และฝึกทักษะที่เกี่ยวข้องกับโนรา โดยมีครูโนราและศิลปินท้องถิ่นเป็นผู้ถ่ายทอดความรู้ นอกจากนี้ยังมีการบันทึกและจัดทำฐานข้อมูลโนราเพื่อรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับคณะโนรา ศิลปิน และองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้อง และพัฒนาเป็นคลังสื่อดิจิทัลเพื่อเผยแพร่ให้สาธารณชนเข้าถึงได้ง่ายขึ้น นโยบายดังกล่าวสอดคล้องกับแนวทางของมหาวิทยาลัยและชุมชนที่ต้องการรักษาโนราให้เป็นวัฒนธรรมที่มีชีวิต และมีความเป็นเอกลักษณ์ของภาคใต้ในระดับประเทศและระดับนานาชาติ

ด้านการส่งเสริม

          ศูนย์ส่งเสริมวัฒนธรรมและการกีฬาได้ดำเนินงานด้านการส่งเสริมโนราเพื่อให้ศิลปะการแสดงแขนงนี้ได้รับความสนใจในวงกว้างและสามารถเข้าถึงกลุ่มเยาวชนและประชาชนได้มากขึ้น การจัดประกวดการแสดงโนราออนไลน์เป็นหนึ่งในแนวทางสำคัญที่ช่วยให้เยาวชนและกลุ่มศิลปินมีโอกาสนำเสนอผลงานผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล ซึ่งช่วยสร้างกระแสความนิยมให้กับโนรา นอกจากนี้ การจัดงานแสดงโนราในพื้นที่สาธารณะ เช่น งาน "โนราศาสตร์ศิลป์ ถิ่นใต้" ยังเป็นอีกช่องทางหนึ่งที่ช่วยเผยแพร่วัฒนธรรมโนราให้กับประชาชนในพื้นที่ รวมถึงนักท่องเที่ยวที่สนใจ นอกจากนี้ ศูนย์ยังพัฒนาและใช้สื่อประชาสัมพันธ์ในรูปแบบต่าง ๆ เช่น โซเชียลมีเดีย เว็บไซต์ และวิดีโอสารคดี เพื่อกระจายความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับโนราไปยังกลุ่มเป้าหมายในวงกว้าง

ด้านการถ่ายทอดองค์ความรู้

          การถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับโนราเป็นกระบวนการสำคัญที่ช่วยให้ศิลปะการแสดงแขนงนี้ยังคงดำรงอยู่และสามารถถ่ายทอดสู่คนรุ่นใหม่ได้ ศูนย์ส่งเสริมวัฒนธรรมและการกีฬาได้พัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอนเกี่ยวกับโนรา ตั้งแต่ระดับพื้นฐานไปจนถึงระดับสูง พร้อมทั้งจัดทำเอกสาร หนังสือ และสื่อการสอนต่าง ๆ เพื่อใช้เป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับผู้ที่สนใจ นอกจากนี้ ศูนย์ยังจัดกิจกรรมอบรมและเวิร์กช็อปที่เปิดโอกาสให้เยาวชนได้ฝึกฝนและเรียนรู้จากครูโนราผู้เชี่ยวชาญโดยตรง รวมถึงมีการบูรณาการองค์ความรู้โนราเข้าสู่ระบบการศึกษา เพื่อให้เยาวชนสามารถเข้าถึงการเรียนรู้นี้ได้ในระดับที่เป็นมาตรฐานและมีประสิทธิภาพ

ด้านการฟื้นฟู

 ศิลปะการแสดงโนรามีบางองค์ประกอบที่เสื่อมถอยไปตามกาลเวลา จำเป็นต้องมีการฟื้นฟูเพื่อให้กลับมาเป็นที่นิยมอีกครั้ง ศูนย์ส่งเสริมวัฒนธรรมและการกีฬาได้ศึกษาวิจัยเรื่อง บทบาทและการดำรงอยู่ของ “โนรา”  ในพื้นที่ อำเภอท่าศาลา อำเภอสิชล อำเภอขนอม จังหวัดนครศรีธรรมราช เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำรงอยู่ของโนรา และนำองค์ความรู้ที่ได้จากการศึกษาวิจัยฟื้นฟูโนราในชุมชน โดยสนับสนุนให้มีการนำเสนอข้อมูลและองค์ความรู้โนราผ่านช่องทางต่าง ๆ  ส่งเสริมให้เกิดการนำภูมิปัญญามาต่อยอดและสร้างมูลค่าเพิ่ม รวมถึงส่งเสริมให้เยาวชนเข้าร่วมกิจกรรมที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ ยังมีการสร้างพื้นที่สำหรับการแสดงและฝึกซ้อมโนรา เพื่อให้เกิดการเรียนรู้และสืบทอดวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน พร้อมทั้งปรับเปลี่ยนรูปแบบการแสดงให้เข้ากับยุคสมัยโดยยังคงรักษาแก่นแท้ของโนราไว้

ด้านการพัฒนา

 การพัฒนาโนราให้เหมาะสมกับยุคสมัยเป็นสิ่งสำคัญในการทำให้ศิลปะการแสดงแขนงนี้ยังคงมีชีวิตอยู่ ศูนย์ส่งเสริมวัฒนธรรมและการกีฬาได้ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเป็นเครื่องมือในการเผยแพร่โนรา โดยมีการจัดทำสื่อออนไลน์ เช่น คลิปวิดีโอ สารคดี และการถ่ายทอดสดการแสดง นอกจากนี้ ยังมีการบูรณาการโนราเข้ากับกิจกรรมร่วมสมัย เช่น การผสมผสานกับดนตรีและศิลปะรูปแบบใหม่ ๆ เพื่อให้สามารถเข้าถึงผู้ชมในยุคปัจจุบันได้ดีขึ้น