แนะนำนักวิจัยเด่น

ศาสตราจารย์ ดร.มนัส ชัยจันทร์ หัวหน้าศูนย์ความเป็นเลิศด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมอาหาร และอาจารย์ประจำหลักสูตรวิทยาศาสตร์อาหารและนวัตกรรม สำนักวิชาเทคโนโลยีการเกษตรและอุตสาหกรรมอาหาร มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ (มวล.) นักวิจัยผู้เชี่ยวชาญด้านโปรตีนในอาหาร เคมีและชีวเคมีของอาหารทะเลและเนื้อสัตว์ เน้นการทำวิจัยทั้งประเภทงานวิจัยพื้นฐานและวิจัยประยุกต์เพื่อก่อให้เกิดองค์ความรู้ใหม่ เพิ่มมูลค่า ยืดอายุการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์และสร้างนวัตกรรมใหม่ให้กับชุมชนและอุตสาหกรรมอาหารโลก ภายใต้หลักคิด “การวิจัยคือแนวทางของการพัฒนาในทุกมิติ” 

ศาสตราจารย์ ดร.มนัส ชัยจันทร์ ภูมิลำเนาเป็นชาวจังหวัดสุราษฎร์ธานี จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายจากโรงเรียนสุราษฎร์พิทยา ภายใต้โครงการส่งเสริมและพัฒนาความสามารถพิเศษทางวิชาการ (สพพ.) เข้าศึกษาต่อระดับปริญญาตรี หลักสูตรเทคโนโลยีอาหาร สำนักวิชาเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ เมื่อปีการศึกษา 2541 ซึ่งเป็นนักศึกษารุ่นแรกของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ หลังจากสำเร็จการศึกษาด้วยเกียรตินิยมอันดับ 2 ในปี พ.ศ. 2545 ศาสตราจารย์ ดร.มนัส ได้รับทุนปริญญาเอกกาญจนาภิเษก เพื่อศึกษาต่อระดับปริญญาเอกสาขาเทคโนโลยีอาหาร จากคณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และได้ไปทำวิจัย ณ University of Connecticut ประเทศสหรัฐอเมริกา 

เส้นทางการเป็นนักวิจัยของศาสตราจารย์ ดร.มนัส ชัยจันทร์

หลังจากสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอก ศาสตราจารย์ ดร.มนัส ชัยจันทร์ ได้เข้าทำงานเป็นอาจารย์ประจำสาขาเทคโนโลยีอาหาร สำนักวิชาเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ รับผิดชอบด้านการสอนทั้งระดับปริญญาตรีและบัณฑิตศึกษา โดยนำผลงานวิจัยเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในเนื้อหาการเรียนการสอน เป็นอาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานให้กับนักศึกษาอย่างต่อเนื่อง และได้รับเงินทุนสนับสนุนการวิจัยจากโครงการโครงงานอุตสาหกรรมสำหรับนักศึกษาปริญญาตรี (IRPUS) ภายใต้การสนับสนุนของ สกว. ทำให้นักศึกษาได้ใช้ความรู้ทางวิชาการและการวิจัยในการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นจริงให้กับผู้ประกอบการ 

ศาสตราจารย์ ดร.มนัส ชัยจันทร์ เป็นนักวิจัยที่มีความรู้ความสามารถ ได้ทำวิจัยทั้งประเภทงานวิจัยพื้นฐานเพื่อก่อให้เกิดองค์ความรู้ใหม่ และงานวิจัยประยุกต์ เพื่อนำไปประยุกต์ใช้แก้ปัญหาให้กับชุมชนและภาคอุตสาหกรรม โดยมุ่งเน้นไปที่เคมีและเทคโนโลยีของผลิตภัณฑ์ประมงและเนื้อสัตว์ คือ การปรับปรุงคุณภาพผลิตภัณฑ์ การยืดอายุการเก็บรักษา และการสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่ ด้วยความมุ่งมั่นในการทำงานวิจัย ทำให้ใช้ระยะเวลาเพียง 2 ปี ในการขอตำแหน่งทางวิชาการระดับ “ผู้ช่วยศาสตราจารย์” และอีก 4 ปี ต่อมาได้รับตำแหน่งทางวิชาการระดับ “รองศาสตราจารย์”และเมื่อเดือนพฤศจิกายน ปีพุทธศักราช 2566 ได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งทางวิชาการ ตำแหน่ง "ศาสตราจารย์" นับเป็นศิษย์เก่าคนแรกของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ที่ได้รับตำแหน่งสูงสุดทางวิชาการในขณะอายุยังน้อย

บทความวิจัย/วิชาการที่ตีพิมพ์
•    Panpipat, W., Limsuwanmanee, J., Cheong, L. Z., & Chaijan, M. (2023). Role of stingray (Himantura signifier) non-protein nitrogenous fraction on the oxidative stability of lipid and myoglobin. Foods, 12(2), 274.
•    Chaijan, M., Chaijan, S., Panya, A., Nisoa, M., Cheong, L. Z., & Panpipat, W. (2022). Combined effects of prior plasma-activated water soaking and whey protein isolate-ginger extract coating on the cold storage stability of Asian sea bass (Lates calcarifer) steak. Food Control, 135, 108787.
•    Chaijan, M., Panpipat, W., & Cheong, L. Z. (2022). Chemical indices and kinetic evaluation of β-sitosteryl oleate oxidation in a model system of bulk oil. Molecules, 27(22), 7833.
•    Chumsri, P., Panpipat, W., Cheong, L. Z., Nisoa, M., & Chaijan, M. (2022). Comparative Evaluation of Hydrothermally Produced Rice Starch–Phenolic Complexes: Contributions of Phenolic Type, Plasma-Activated Water, and Ultrasonication. Foods, 11(23), 3826.
•    Chumsri, P., Panpipat, W., Cheong, L., Panya, A., Phonsatta, N., & Chaijan, M. (2022). Biopreservation of refrigerated mackerel (Auxis thazard) slices by rice starch-based coating containing polyphenol extract from Glochidion wallichianum leaf. Foods, 11(21), 3441.
•    Somjid, P., Panpipat, W., Cheong, L. Z., & Chaijan, M. (2022). Comparative effect of cricket protein powder and soy protein isolate on gel properties of Indian mackerel surimi. Foods, 11(21), 3445.
      etc. 

จุดเด่นของงาน 

ศาสตราจารย์ ดร.มนัส เน้นย้ำว่า กระบวนการของการทำซูริมิที่ปรับเปลี่ยนจากปลาเนื้อขาว มาเป็นเนื้อปลาสีคล้ำ หรือ มีลักษณะอื่นๆ ที่ไม่เป็นที่นิยมเท่า เช่น ปลาดุก หรือ ปลานิล ซึ่งมีกลิ่นสาบโคลน ทั้งนี้เนื่องจากปลาเนื้อขาวมีต้นทุนที่แพงกว่า เพราะเป็นอาหารทะเลประเภทที่จับได้ปริมาณที่น้อยลง โดยศาสตราจารย์ ดร.มนัส ใช้กระบวนการที่เรียกว่า PH Shift Method ปรับค่า PH ของวัตถุดิบ เพื่อขจัดองค์ประกอบที่ก่อให้เกิดสี กลิ่น และลักษณะที่ไม่พึงประสงค์ต่างๆ ออก เหลือไว้แค่สิ่งที่สามารถนำไปผลิตซูริมิได้ 

ผลกระทบของงานวิจัยต่อสังคมในด้านต่าง ๆ

นอกจากผลงานวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่แล้ว ในฐานะผู้เชี่ยวชาญของโครงการการพัฒนาเทคโนโลยีของอุตสาหกรรมไทย (iTAP) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ในการวิเคราะห์ปัญหาเบื้องต้นให้กับโรงงานอุตสาหกรรมอาหาร และวิสาหกิจชุมชน ดังนั้น โครงการวิจัยบางส่วนของศาสตราจารย์ ดร.มนัส ชัยจันทร์ จึงเกิดขึ้นมาจากปัญหาที่โรงงานกำลังประสบ ทำให้ผลงานวิจัยนำไปใช้ประโยชน์ได้ เช่น 

ผลงานวิจัยเรื่อง “การพัฒนาสูตรน้ำปลาแท้และน้ำปลาผสม” ได้ถ่ายทอดเทคโนโลยีให้กับ หจก. โรงงานน้ำปลาปากนคร อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยปัจจุบันโรงงานได้ผลิตน้ำปลาสูตรที่ผ่านการพัฒนาออกจำหน่ายในเชิงพาณิชย์แล้ว และโครงการวิจัยนี้ยังได้รับการคัดเลือกจาก สวทช. เพื่อถ่ายทำรายการ ไอสไตน์กับผู้ใหญ่ลี ตอน “พัฒนาสูตร เพิ่มคุณค่า น้ำปลาไทย” 

ผลงานวิจัยเรื่อง “การพัฒนาผลิตภัณฑ์เนื้อสุกร” และเรื่อง “การปรับปรุงเจลลูกชิ้นหมูที่ผลิตจากเนื้อหมูที่ผ่านการแช่เยือกแข็ง” ได้ถ่ายทอดเทคโนโลยีให้กับบริษัท ช. โปรเซสซิ่งฟู้ด จำกัด อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช เพื่อดำเนินการผลิตในเชิงพาณิชย์

ผลงานวิจัยเรื่อง “การศึกษาคุณภาพและการยอมรับของผลิตภัณฑ์ปลากึ่งแห้งที่ผลิตด้วยเทคนิคไมโครเวฟ” ได้ถ่ายทอดเทคโนโลยีให้กับชุมชนบ้านแสงวิมาน ตำบลคลองน้อย อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยได้เป็นวิทยากรการบรรยายหัวข้อ “การผลิตปลากึ่งแห้งด้วยเทคนิคไมโครเวฟตามหลักสุขาภิบาลอาหาร” หลักสูตรการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่อง กรรมวิธีการผลิตปลากึ่งแห้งคุณภาพสูงด้วยเทคโนโลยีไมโครเวฟ ภายใต้โครงการเครือข่ายและถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ชุมชน สกอ. ภาคใต้ตอนบน
-    อื่น ๆ

ผลงานและรางวัล
-    ตำราเรียน “เทคโนโลยีผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์ สัตว์ปีกและไข่ (Meat, Poultry and Egg Products Technology) 
-    ศาสตราจารย์ ดร.มนัส ชัยจันทร์ เป็น 1 ในนักวิจัยของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ที่ได้รับการจัดอันดับอยู่ในกลุ่มนักวิทยาศาสตร์ชั้นนำระดับโลก “World’s Top 2% Scientists” จัดอันดับโดย Stanford University โดยมีการอ้างอิงงานวิจัยที่ติดอันดับมีผลกระทบการอ้างอิงตลอดชีพสูงสุด (career-long citation impact)
      และติด อันดับผลกระทบการอ้างอิงเฉพาะปี 2024 (citation impact during the single calendar year 2024) ในสาขา Food Science และเป็นนักวิจัยที่ได้รับการจัดอันดับเป็นนักวิจัยระดับโลก“World’s Top 2% Scientists” ต่อเนื่องกัน 5 ปีซ้อน ตั้งแต่ปี 2021-2025
-    รางวัลอาจารย์ดีเด่นด้านการวิจัย กลุ่มวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ประจำปีพุทธศักราช 2562
-    รางวัลผลงานวิจัยเด่น สกว. ประจำปี 2554 ภายใต้โครงการเมธีวิจัยอาวุโส สกว.
-    รางวัลสภาวิจัยแห่งชาติ ประเภทรางวัลวิทยานิพนธ์ระดับชมเชยประจำปี 2551
-    รางวัลผลงานวิจัยดีเด่น จากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ประจำปี 2550
-    รางวัล จภ.ทองคำ ประจำปี 2564 มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ 

หลักคิดในการทำวิจัย

ศาสตราจารย์ ดร.มนัส ได้กล่าวถึง เหตุผลที่ทำให้การทำงานวิจัยประสบความสำเร็จว่า “สิ่งแรก คือ ต้องมีความสุขกับสิ่งที่ทำ ซึ่งส่วนตัวผมรู้สึกตื่นเต้นกับผลการทดลองใหม่ๆที่ได้เห็นทุกครั้ง และยังรู้สึกอิ่มเอมกับบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ไม่ว่าจะอยู่ใน Journal quartile score (Q) ไหน ทั้งหมดคือ ความสุข อีกอย่างที่สำคัญ คือ การคิดว่าการทำวิจัยเป็นหน้าที่สำคัญที่เราต้องทำ ซึ่งอาจารย์ทุกคนของ มวล.มีหน้าที่ทำงานวิจัยนอกเหนือจากงานสอน การได้อยู่ภายใต้สิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการทำวิจัยและการพัฒนาตนเอง ทั้งเพื่อนร่วมงาน หรือครอบครัวที่ทำวิจัย ทำให้รู้สึกเหมือนเราพูดภาษาเดียวกัน สิ่งนี้คือความสุขในการทำงาน และที่สำคัญ ตอนนี้เรากำลังช่วยมหาวิทยาลัยพัฒนาสู่ World Ranking จึงต้องพัฒนาตนเอง พัฒนาลูกศิษย์ และเมื่อเราทำสำเร็จแล้ว เราจะต้องเป็นโรลโมเดล หรือต้นแบบให้กับรุ่นน้องและลูกศิษย์ต่อ การทำงานในมหาวิทยาลัยจึงเหมือนการเริ่มต้นใหม่ ซึ่งก่อนหน้านี้เราอยู่ภายใต้ร่มเงาของอาจารย์ที่ปรึกษา แต่เมื่อเราเป็นอาจารย์ เราจึงต้องสร้างร่มเงาให้ลูกศิษย์ของเราด้วย การเป็นนักวิจัยที่ประสบความสำเร็จ คือ เราต้องมีความสุขกับงานที่เราทำและให้ถือเป็นหน้าที่ ๆ ต้องทำ”