Location

0 7567 3000

แนะนำนักวิจัยเด่น

รองศาสตราจารย์ ดร.วัชรพงษ์ มิตสุวรรณ : นักจุลชีววิทยาน้องใหม่ ผู้ใช้สมุนไพรต่อสู้เชื้อดื้อยาในคนและสัตว์

อัพเดท : 09/06/2568

602

รองศาสตราจารย์ ดร.วัชรพงษ์ มิตสุวรรณ อาจารย์ประจำสาขาวิชาสัตวแพทยศาสตร์ วิทยาลัยสัตวแพทยศาสตร์อัครราชกุมารี มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ถือเป็นหนึ่งในนักวิจัยดาวรุ่งของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ที่มีผลงานโดดเด่นและได้รับการตีพิมพ์ในวารสารระดับนานาชาติในกลุ่มคุณภาพสูง (Q1) อย่างต่อเนื่อง ภายในระยะเวลาเพียงไม่กี่ปีของการทำงาน งานวิจัยมุ่งเน้นการแก้ปัญหาสาธารณสุขและปศุสัตว์ที่สำคัญที่สุดในปัจจุบัน นั่นคือ "ปัญหาการดื้อยาปฏิชีวนะของเชื้อก่อโรค" โดยใช้ภูมิปัญญาจากธรรมชาติผ่านการศึกษา "สารสกัดจากสมุนไพร"ทั้งสมุนไพรพื้นถิ่นไทยและสมุนไพรจากต่างประเทศ 

ความเชี่ยวชาญ  : เชื้อแบคทีเรียก่อโรค ปรสิต การสื่อสารของแบคทีเรีย ปัจจัยก่อโรคของแบคทีเรีย สารสกัดจากพืช การวิเคราะห์ทางโปรติโอมิกและเมทาโบโลมิก

การวิจัยสมุนไพรเป็นเกราะป้องกันเชื้อดื้อยา 

แรงผลักดันหลักในงานวิจัยของ ดร.วัชรพงษ์ คือการแสวงหาสารใหม่ ๆ ที่มีฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อก่อโรคกลุ่มต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นแบคทีเรีย เชื้อรา โปรโตซัว หรือปรสิต ที่เริ่มมีความสามารถในการดื้อยาปฏิชีวนะมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยการเลือกใช้พืชสมุนไพรเป็นแหล่งสารสำคัญ เนื่องจากเป็นทรัพยากรที่หาได้ง่ายและมีศักยภาพสูง โดยเริ่มต้นจากสมุนไพรพื้นบ้านของภาคใต้ ก่อนจะขยายไปสู่การทำงานร่วมกับต่างประเทศ เช่น มาเลเซีย 

งานวิจัยหลักที่สร้างผลกระทบสูง 

- ขมิ้น กับการต่อสู้เชื้อโรคตา 
รศ.ดร.วัชรพงษ์ ได้ศึกษาฤทธิ์ของสารสกัดจาก "ขมิ้น" ในการยับยั้งเชื้อ Acanthamoeba triangularis ซึ่งเป็นเชื้อโปรโตซัวที่ก่อให้เกิดโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบและการติดเชื้อที่กระจกตาจากการใช้คอนแทคเลนส์หรืองค์ประกอบของน้ำ สารสกัดขมิ้นและสารบริสุทธิ์ *เคอร์คูมิน (Curcumin)* ที่สกัดได้ มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อและยับยั้งการเกาะติดพื้นผิวคอนแทคเลนส์ของเชื้อดังกล่าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยในอนาคตมีแผนที่จะพัฒนาสารสกัดนี้เป็นน้ำยาแช่คอนแทคเลนส์ โดยขณะนี้อยู่ระหว่างการวิจัยเพื่อกำจัดสีเหลืองของสารสกัดโดยไม่ให้เสียฤทธิ์ 

- สมุนไพร Knema retusa แก้เต้านมอักเสบวัว
ในบทบาทที่เชื่อมโยงกับวิทยาลัยสัตวแพทยศาสตร์ฯ ท่านได้ศึกษาพืชชนิดหนึ่งชื่อ "Knemaretusa" :ซึ่งมีลักษณะเป็นไม้พุ่มที่พบได้เฉพาะในคาบสมุทรมาเลเซียในการยับยั้งเชื้อ Staphylococci ที่เป็นสาเหตุของโรคเต้านมอักเสบในโคนม ซึ่งเป็นปัญหาเศรษฐกิจที่สำคัญในวงการปศุสัตว์ ผลการวิจัยเบื้องต้นพบว่าสารสกัดสามารถฆ่าเชื้อได้อย่างรวดเร็วภายใน 2 ชั่วโมง และยังมีความสามารถในการยับยั้งและทำลาย "Biofilm" (กำแพงป้องกันเชื้อ) ซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญในการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ โดยมีแนวคิดที่จะพัฒนาเป็นยาจุ่มเต้านมที่ออกฤทธิ์ทั้งฆ่าเชื้อและต้านการอักเสบ 

- ใบพลู ยับยั้งเชื้อก่อโรคในไก่ 
รศ.ดร.วัชรพงษ์ ได้ทำงานวิจัยร่วมกับอาจารย์ในวิทยาลัยสัตวแพทยศาสตร์ฯ เพื่อศึกษาฤทธิ์ของสารสกัดจาก "ใบพลู" ในการยับยั้งเชื้อ Avian pathogenic Escherichia coli (APEC) ซึ่งทำให้เกิดการเจ็บป่วยและล้มตายในลูกไก่ ผลการทดลองพบว่าสารสกัดใบพลู สามารถทำลายพื้นผิวเซลล์ของเชื้อ, ลดการเกาะติดพื้นผิว, และยับยั้งการสร้าง Biofilm ซึ่งเป็นการลดความรุนแรงของเชื้อก่อโรค 

  

จากจุลชีววิทยา สู่การเป็นผู้สร้างสรรค์นวัตกรรม
รศ.ดร.วัชรพงษ์ มิตสุวรรณ สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี (วิทยาศาสตรบัณฑิต) และปริญญาเอก (ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต) ในสาขาจุลชีววิทยา จากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ แม้ว่าพื้นฐานการศึกษาจะเน้นเชื้อก่อโรคในมนุษย์ แต่การมาดำรงตำแหน่งอาจารย์ที่วิทยาลัยสัตวแพทยศาสตร์อัครราชกุมารี ทำให้สามารถปรับเปลี่ยนแนวทางการวิจัยให้เชื่อมโยงกับเชื้อก่อโรคในสัตว์ได้อย่างรวดเร็ว และค้นพบว่างานวิจัยด้านเชื้อก่อโรคในสัตว์นั้นมี "ช่องว่าง" ในการวิจัยอีกมาก เช่น ใน ไก่ หมู โคนม และสัตว์น้ำ ซึ่งทำให้มีโอกาสสร้างสรรค์งานวิจัยในหลากหลายมิติ นอกจากบทบาทนักวิจัยแล้ว รศ.ดร.วัชรพงษ์ ยังเป็นผู้นำในการสร้างเครือข่ายและให้ความช่วยเหลือนักวิจัยรุ่นใหม่ในวิทยาลัยฯ โดยการดึงอาจารย์รุ่นน้องที่ยังไม่สามารถยืนด้วยงานวิจัยได้เข้ามาอยู่ในทีม เพื่อเรียนรู้กระบวนการทำงานวิจัยและการตีพิมพ์ ซึ่งเป็นการช่วยขับเคลื่อนผลงานวิชาการของวิทยาลัยฯ ไปพร้อมกัน 

บทความวิจัย
-    RSPG-WU-24 โครงการย่อยที่ 1 การสำรวจ รวบรวมองค์ความรู้และภูมิปัญญาเกี่ยวกับชันผึ้ง (Propolis) ในพื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราช และการศึกษาฤทธิ์ต้านจุลินทรีย์จากสารสกัดของชันผึ้ง
-    ประสิทธิภาพของสารสกัดพลูที่สกัดด้วยน้ำแบบให้ความดันต่อการต้านเชื้อแบคทีเรียดื้อยา Avian pathogenic Escherichia coli และ Campylobacter jejuni ที่แยกจากไก่ และการยับยั้งการอักเสบในเม็ดเลือดขาว
-    การศึกษาการดื้อยาของเชื้อ Staphylococcus
-    การศึกษาการดื้อยาของเชื้อ E coli
-     เทคโนโลยีเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและคุณภาพของวัตถุดิบและสารสกัดขมิ้นชัน
-    ฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียของวัสดุเย็บแผลชนิดไม่ดูดซึมที่เคลือบด้วยสารสกัดใบพลูต่อเชื้อสตาฟิโลคอคไคที่แยกได้จากสุนัข
-    etc.

รางวัล
-    รางวัลอาจารย์ดาวรุ่ง มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ประจำปีงบประมาณ 2565: จากมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ 
-    รางวัลการนำเสนอผลงานวิจัยระดับ “ดีเยี่ยม”: ในการประชุมวิชาการและนำเสนอผลงานวิจัย เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2564

หลักคิดในการทำงานวิจัย 
 
“ความรักในการทำวิจัยคือประตูสู่การยอมรับจากทั่วโลก” 

สำหรับปรัชญาในการทำงานวิจัย รศ.ดร.วัชรพงษ์ ได้ให้ความสำคัญกับ "ความรักในงานวิจัย" เป็นอันดับแรก และมองว่างานวิจัยเป็นเรื่องของการวางแผน การอ่านงานของผู้อื่นเพื่อค้นหาช่องว่าง และการวางแผนสำหรับการตีพิมพ์ 
"ถ้าทำวิจัย เราตีพิมพ์หนึ่งชิ้น ผู้คนรู้จักเราทั่วโลก... เพราะฉะนั้นทำยังไงให้คนรู้จักเรา ผมมองว่ามาจากการตีพิมพ์เปเปอร์ที่ดี ๆ ในวารสารนานาชาติ เพื่อให้คนอื่นจากทั่วทุกมุมโลกสามารถค้นหางานวิจัยของเราได้ สุดท้ายเขาก็จะรู้จักเรา"
ด้วยความทุ่มเทและการมองงานวิจัยเป็น "กระบวนการคิดหาคำตอบอย่างมีระบบ" รศ.ดร.วัชรพงษ์ มิตสุวรรณ จึงเป็นตัวอย่างของนักวิจัยที่กำลังนำพาองค์ความรู้ด้านจุลชีววิทยาและสมุนไพรไทย ก้าวไปสู่การสร้างผลกระทบต่อโลกทั้งในมิติของสุขภาพคน สุขภาพสัตว์ และเศรษฐกิจ


Mourning Ribbon