เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2568 ผศ.ดร.ฉวีวรรณ คล่องศิริเวช คณบดีสำนักวิชาเภสัชศาสตร์ และทีมวิจัยจากศูนย์บริการวิชาการ นำคณะจากวิสาหกิจชุมชนกลุ่มกระวานบ้านเขาวัง ตำบลหินตก อำเภอร่อนพิบูลย์ เดินทางไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้การแปรรูปผลิตภัณฑ์สมุนไพร และการจัดการกลุ่มของชุมชนบ้านสี่แยกสวนป่า ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านสี่แยกสวนป่า ตำบลวังหิน อำเภอบางขัน ซึ่งเป็นชุมชนที่เป็นแหล่งเรียนรู้การแปรรูปผลิตภัณฑ์สมุนไพรท้องถิ่นที่มีการจัดการกลุ่มอย่างเข้มแข็ง โดยนำสมุนไพรพื้นบ้านที่มีอยู่ในชุมชนมาแปรรูปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อดูแลรักษาสุขภาพจากภูมิปัญญาท้องถิ่น อาทิ ยาสระผมจากลูกประคำดีควาย น้ำมันนวดจากลูกขัน ยาหม่องจากไพล ลูกประคบจากสมุนไพรหลากหลายชนิดของชุมชน เป็นต้น โดยผลิตภัณฑ์สมุนไพรชนิดต่างๆ เหล่านี้ได้จากการส่งเสริมให้ชุมชนเป็นผู้ปลูกเองเพื่อได้วัตถุดิบที่มีคุณภาพในการผลิต ลดรายจ่าย สร้างรายได้แก่ชุมชนอย่างยั่งยืน โดยใช้เทคโนโลยีการอบแห้งสมุนไพรเพื่อให้ได้วัตถุดิบที่มีคุณภาพและมีปริมาณเพียงพอในการผลิตในช่วงที่ไม่มีวัตถุดิบ ซึ่งผลิตภัณฑ์ที่ผลิตได้ส่งเสริมให้คนในชุมชนเป็นผู้ใช้เป็นกลุ่มเป้าหมายหลัก แล้วจึงจำหน่ายให้กับบุคคลทั่วไป อีกทั้งพื้นที่บริเวณรายรอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ยังเป็นฐานการเรียนรู้สมุนไพรท้องถิ่นที่มีการปลูกไว้เพื่อการรวบรวมและอนุรักษ์สายพันธุ์ พร้อมทั้งการนำมาใช้ประโยชน์ในการผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพรของกลุ่ม และเป็นแหล่งการเรียนรู้ให้กับบุคคลที่สนใจการแปรรูปสมุนไพรอีกด้วย ซึ่งองค์ความรู้ ประสบการณ์ต่างๆ ที่ได้รับจากการแลกเปลี่ยนจะเป็นประโยชน์ให้วิสาหกิจชุมชนกลุ่มกระวานบ้านเขาวัง นำไปประยุกต์ใช้กับการพัฒนาแปรรูปผลิตภัณฑ์ของชุมชนบ้านเขาวัง ที่นอกจากมีกระวานเป็นสมุนไพรหลักแล้ว ยังมีสมุนไพรอีกหลากหลายชนิดในพื้นที่ที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ในการดูแลรักษาสุขภาพของชุมชนได้อีกด้วย

จากการจัดกิจกรรมดังกล่าว ในโครงการสร้างเสริมความความมั่นคงในการประกอบอาชีพของชุมชนต้นน้ำบ้านเขาวัง จังหวัดนครศรีธรรมราช ภายใต้โครงการการจัดการความรู้การวิจัยและถ่ายทอดเทคโนโลยีเพื่อการใช้ประโยชน์ ประจำปี 2568 เครือข่ายวิจัยภูมิภาค ภาคใต้ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ได้ช่วยสนับสนุนส่งเสริมการยกระดับการพัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์จากกระวาน สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) เป้าหมายตาม SDG ข้อที่ 3 : Good Health and Well-being สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี ข้อที่ 2 : Zero Hunger ขจัดความหิวโหย 15 : Life and Land ปกป้อง ฟื้นฟู และสนับสนุนการใช้ระบบนิเวศบนบกอย่างยั่งยืน และข้อที่ 17 (Partnerships for the Goals) สร้างความร่วมมือกับเครือข่ายและหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องด้วย
