
เมื่อวันที่ 8–9 สิงหาคม 2569 ที่ผ่านมา สาขาวิชาภาษาจีน สำนักวิชาศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ จัดกิจกรรมศึกษาภาคสนามในรายวิชา CHI67-211 และ CHI62-111 ชาวจีนโพ้นทะเลกับสังคมไทย ณ ชุมชนชาวจีนในอำเภอกาญจนดิษฐ์และอำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยมี อาจารย์ ดร.เกตมาตุ ดวงมณี เป็นผู้รับผิดชอบรายวิชา มุ่งส่งเสริมการเรียนรู้จากพื้นที่จริงผ่านการศึกษาประวัติศาสตร์ สังคม วัฒนธรรม ความเชื่อ และบทบาทของชาวจีนโพ้นทะเลที่มีต่อการก่อรูปและพัฒนาสังคมไทย
กิจกรรมครั้งนี้ออกแบบให้ “ชุมชนเป็นห้องเรียนและแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์” เปิดโอกาสให้นักศึกษาเชื่อมโยงองค์ความรู้จากห้องเรียนกับหลักฐาน เรื่องเล่า และบริบททางสังคมวัฒนธรรมในพื้นที่จริง โดยได้รับเกียรติจากวิทยากรและปราชญ์ท้องถิ่นร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้ในหลากหลายมิติ อาทิ อาจารย์ ดร.สิทธิพร ชุลีธรรม บรรยายเรื่อง “จากเรือสำเภาสู่บ้านปากกระแดะ: ประวัติศาสตร์การตั้งถิ่นฐานและมรดกวัฒนธรรม ความเชื่อความศรัทธาของชาวจีนโพ้นทะเล” และ อาจารย์ธิติ พานวัน อดีตอาจารย์คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ถ่ายทอดเรื่อง “ประวัติศาสตร์ชาวจีนบ้านดอน: การอพยพ การตั้งถิ่นฐาน และบทบาทในการพัฒนาเมืองสุราษฎร์ธานี”

นอกจากนี้นักศึกษาได้เปิดมุมมองสู่ “ศรัทธาที่กลายเป็นวิถีชีวิต” ผ่านเรื่องราวหลวงปู่ไต้ฮงกงและวัฒนธรรมแห่งการให้ โดยคุณนิติศักดิ์ บุญมานนท์ หัวหน้าฝ่ายปฏิบัติการและรองประธานกรรมการกู้ภัยมูลนิธิกุศลศรัทธาสุราษฎร์ธานี ถ่ายทอดความเชื่อมโยงระหว่างศรัทธา การกุศล และการอยู่ร่วมกันในชุมชน ขณะที่คุณสมชาย เตชะภิวัฒน์ ประธานชุมชนวัดไทรและปราชญ์ชาวบ้าน ถ่ายทอดเรื่องราวจากประสบการณ์ของคนในพื้นที่ ทำให้นักศึกษาได้เรียนรู้ “วัฒนธรรมที่มีชีวิต” ผ่านเรื่องเล่า ความเชื่อ และวิถีปฏิบัติของชุมชนจริง
จุดเด่นของกิจกรรมคือ การให้นักศึกษาลงมือศึกษาภาคสนามจริงผ่านการสำรวจชุมชน การสังเกตสภาพแวดล้อมทางวัฒนธรรม การสัมภาษณ์ผู้คนในพื้นที่ และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้รู้ท้องถิ่น กระบวนการดังกล่าวช่วยให้นักศึกษาเข้าใจ “ชาวจีนโพ้นทะเล” ในฐานะปรากฏการณ์ทางประวัติศาสตร์และสังคมที่เชื่อมโยงระหว่างการอพยพ การตั้งถิ่นฐาน เครือข่ายชุมชน ความเชื่อ อัตลักษณ์ และการพัฒนาเมือง มากกว่าการเรียนรู้จากตำราเพียงอย่างเดียว
กิจกรรมศึกษาภาคสนามครั้งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงการ “พานักศึกษาออกนอกห้องเรียน” แต่เป็นกระบวนการเปลี่ยนพื้นที่ทางประวัติศาสตร์และชุมชนท้องถิ่นให้เป็น “ห้องปฏิบัติการทางการเรียนรู้ด้านจีนศึกษา” โดยเชื่อมโยงองค์ความรู้ในห้องเรียนกับประวัติศาสตร์และมรดกวัฒนธรรมที่ยังมีชีวิตของชุมชนชาวจีนในภาคใต้ ตลอดทั้งส่งเสริมให้นักศึกษาเติบโตจากผู้รับความรู้ไปสู่ผู้เรียนรู้ที่สามารถสืบค้น วิเคราะห์ และสื่อสารองค์ความรู้ทางวัฒนธรรมได้อย่างมีความหมาย





